{"id":27577,"date":"2023-07-06T17:51:18","date_gmt":"2023-07-06T14:51:18","guid":{"rendered":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/pfas-pantotina-chimika-sto-nero\/"},"modified":"2026-04-04T22:00:49","modified_gmt":"2026-04-04T19:00:49","slug":"pfas-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/pfas-2\/","title":{"rendered":"PFAS: \u041f\u043e\u043b\u043e\u0432\u0438\u043d\u0430 \u0410\u043c\u0435\u0440\u0438\u043a\u0430\u043d\u0446\u0438 \u043f\u0438\u0458\u0430\u0442 \u0432\u043e\u0434\u0430 \u0441\u043e \u201e\u0432\u0435\u0447\u043d\u0438 \u0445\u0435\u043c\u0438\u043a\u0430\u043b\u0438\u0438\u201c"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ndotja me PFAS \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb Amerik\u00eb dhe n\u00eb Evrop\u00eb. K\u00ebto t\u00eb pakt\u00ebn tregojn\u00eb rezultatet e matjeve n\u00eb SHBA sipas nj\u00eb hetimi t\u00eb fundit gazetaresk.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uji\u00a0q\u00eb rrjedh nga gati gjysma e rubinetave n\u00eb SHBA p\u00ebrmban\u00a0PFAS. K\u00ebto jan\u00eb substanca q\u00eb gjenden n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb produktesh. Pas k\u00ebsaj, nj\u00eb raport p\u00ebr llogari t\u00eb qeveris\u00eb amerikane lidhte kimikatet me kancerogjenez\u00ebn dhe probleme t\u00eb tjera sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PFAS, ose p\u00ebrb\u00ebrjet e alkiluara t\u00eb hiperfluorizuara, jan\u00eb nj\u00eb grup mij\u00ebra kimikatesh industriale q\u00eb nuk shp\u00ebrb\u00ebhen n\u00eb organizmin njer\u00ebzor dhe n\u00eb mjedis. Prandaj, ekspert\u00ebt u dhan\u00eb atyre emrin &#8220;kimikatet e p\u00ebrjetshme&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u00eb nga dekadat e fundit, ato p\u00ebrdoren gjer\u00ebsisht n\u00eb en\u00eb jo-ngjit\u00ebse, rroba t\u00eb pap\u00ebrshkueshme nga uji, izolime anti-zjarri, ngjit\u00ebs, madje edhe paketimin e produkteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kanceri, shqet\u00ebsimi i niveleve hormonale, hipertensioni, \u00e7rregullimet zhvillimore te f\u00ebmij\u00ebt dhe problemet e fertilitetit jan\u00eb disa nga efektet an\u00ebsore t\u00eb mundshme t\u00eb k\u00ebtyre substancave. Megjithat\u00eb, ato k\u00ebrkojn\u00eb hulumtim m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb lidhje shkak\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-pfas-perjetesisht-dhe-gjithkund-te-pranishem\">PFAS: <strong>P\u00ebrjet\u00ebsisht dhe gjithkund t\u00eb pranish\u00ebm<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, studime t\u00eb tjera kan\u00eb identifikuar &#8220;kimikatet e p\u00ebrjetshme&#8221; n\u00eb gjakun e shumic\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve, madje edhe n\u00eb ujin e shiut.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ebt\u00eb muaj, kompani t\u00eb m\u00ebdha kimike mor\u00ebn nj\u00eb s\u00ebr\u00eb padish p\u00ebr ndotjen e akiferit me &#8220;kimikate t\u00eb p\u00ebrjetshme&#8221; n\u00eb SHBA. Si pasoj\u00eb, ata ran\u00eb dakord p\u00ebr kompensime mbi 10 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb zgjidhjeve jasht\u00ebgjyq\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studimi i sh\u00ebrbimit gjeologjik amerikan USGS \u00ebsht\u00eb i pari q\u00eb shqyrton pranin\u00eb e PFAS edhe n\u00eb pushtet private, p\u00ebrve\u00e7 burimeve publike t\u00eb ujit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">45% e 716 burimeve t\u00eb ujit q\u00eb u shqyrtuan p\u00ebrmbanin t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb <a href=\"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/pfas\/\">PFAS<\/a>, mesatarisht n\u00eb nivele pjes\u00ebsh p\u00ebr trilion.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb fakt, p\u00ebr dy n\u00ebnkategorit\u00eb e PFAS (PFOA dhe PFOS) p\u00ebrqendrimi mesatar e kalonte kufirin prej 4 pjes\u00ebsh p\u00ebr miliard q\u00eb ka propozuar Agjencia Amerikane e Mbrojtjes s\u00eb Mjedisit. Megjithat\u00eb, vendimi p\u00ebrfundimtar pritet t\u00eb dal\u00eb ndoshta n\u00eb vitin 2024.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, vlen t\u00eb theksohet se analizat mbulonin vet\u00ebm 32 PFAS. Kjo ndodh, sepse me metodat e sotme vet\u00ebm k\u00ebto mund t\u00eb zbulohen. Prandaj, kjo do t\u00eb thot\u00eb se prania e kimikateve t\u00eb p\u00ebrjetshme n\u00eb uj\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb fenomen edhe m\u00eb i shpesht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si si pritej, ndotja e ujit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb af\u00ebr nj\u00ebsive industriale q\u00eb prodhojn\u00eb k\u00ebto kimikate.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E vetmja pozitive \u00ebsht\u00eb se PFAS mund t\u00eb hiqen nga uji me filtre karboni aktiv.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burimi: <a href=\"https:\/\/www.in.gr\/2023\/07\/06\/b-science\/perivallon-b-science\/pfas-oi-misoi-amerikanoi-pinoun-nero-pantotina-ximika\/\">in.gr<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndotja me PFAS \u00ebsht\u00eb e pranishme n\u00eb Amerik\u00eb dhe n\u00eb Evrop\u00eb. K\u00ebto t\u00eb pakt\u00ebn tregojn\u00eb rezultatet e matjeve n\u00eb SHBA sipas nj\u00eb hetimi t\u00eb fundit gazetaresk. Uji\u00a0q\u00eb rrjedh nga gati gjysma e rubinetave n\u00eb SHBA p\u00ebrmban\u00a0PFAS. K\u00ebto jan\u00eb substanca q\u00eb gjenden n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb produktesh. Pas k\u00ebsaj, nj\u00eb raport p\u00ebr llogari t\u00eb qeveris\u00eb &hellip; <a href=\"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/pfas-2\/\">\u041f\u0440\u043e\u0434\u043e\u043b\u0436\u0443\u0432\u0430<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":27578,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":true,"footnotes":""},"categories":[709,710],"tags":[711,769],"class_list":["post-27577","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nero-vrusis","category-dimosieyseis","tag-711","tag-pantotina-chimika-pfas"],"acf":[],"cp_meta_data":{"_encloseme":["1"],"_wp_page_template":["default"],"_acf_changed":["1"],"_featured_products":["field_featured_products_featured_products"],"_heateor_sss_meta":["a:2:{s:7:\"sharing\";i:0;s:16:\"vertical_sharing\";i:0;}"],"_monsterinsights_sitenote_active":[""],"_monsterinsights_sitenote_category":["0"],"_monsterinsights_skip_tracking":[""],"_pys_head_footer":["a:7:{s:14:\"disable_global\";b:0;s:8:\"head_any\";s:0:\"\";s:12:\"head_desktop\";s:0:\"\";s:11:\"head_mobile\";s:0:\"\";s:10:\"footer_any\";s:0:\"\";s:14:\"footer_desktop\";s:0:\"\";s:13:\"footer_mobile\";s:0:\"\";}"],"_trp_automatically_translated_slug_en_US":["pfas-pantotina-chimika-sto-nero"],"_wp_old_date":["2023-07-11"],"_wpgmp_extensions_fields":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_location_address":[""],"_wpgmp_location_city":[""],"_wpgmp_location_country":[""],"_wpgmp_location_state":[""],"_wpgmp_map_id":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_metabox_custom_link":[""],"_wpgmp_metabox_latitude":[""],"_wpgmp_metabox_location_redirect":["marker"],"_wpgmp_metabox_longitude":[""],"_wpgmp_metabox_marker_id":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_metabox_taxomomies_terms":["s:2:\"N;\";"],"_wpml_word_count":["458"],"_yoast_indexnow_last_ping":["1730136116"],"_yoast_post_redirect_info":["a:4:{s:6:\"origin\";s:193:\"mk\/pfas-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%b8%d0%bd%d0%b0-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b8-%d0%bf%d0%b8%d1%98%d0%b0%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%b4%d0%b0-%d1%81%d0%be-%d0%b2\";s:6:\"target\";s:9:\"mk\/pfas-2\";s:4:\"type\";i:301;s:6:\"format\";s:5:\"plain\";}"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["3"],"_yoast_wpseo_focuskeywords":["[]"],"_yoast_wpseo_focuskw":["PFAS"],"_yoast_wpseo_keywordsynonyms":["[\"\"]"],"_yoast_wpseo_linkdex":["87"],"_yoast_wpseo_metadesc":["PFAS: \u039d\u03b5\u03c1\u03cc \u03bc\u03b5 \u03c7\u03b7\u03bc\u03b9\u03ba\u03ac. \u0391\u03bd\u03c4\u03b9\u03bc\u03b9\u03ba\u03c1\u03bf\u03b2\u03b9\u03b1\u03ba\u03ac \u03c6\u03af\u03bb\u03c4\u03c1\u03b1 \u03bd\u03b5\u03c1\u03bf\u03cd \u03b2\u03c1\u03cd\u03c3\u03b7\u03c2 \u03ac\u03bd\u03c9 \u03c0\u03ac\u03b3\u03ba\u03bf\u03c5, \u03ba\u03ac\u03c4\u03c9 \u03c0\u03ac\u03b3\u03ba\u03bf\u03c5 \u03ba\u03b1\u03b9 \u03ba\u03b5\u03bd\u03c4\u03c1\u03b9\u03ba\u03ae\u03c2 \u03c0\u03b1\u03c1\u03bf\u03c7\u03ae\u03c2 \u03bc\u03b5 \u03c4\u03b7\u03bd \u03b5\u03b3\u03b3\u03cd\u03b7\u03c3\u03b7 \u03c4\u03b7\u03c2 Camelot."],"_yoast_wpseo_title":["PFAS: \u039d\u03b5\u03c1\u03cc \u03bc\u03b5 \u03c7\u03b7\u03bc\u03b9\u03ba\u03ac |Camelot"],"_yoast_wpseo_wordproof_timestamp":[""],"affwp_submission_forms_hashes":["a:0:{}"],"featured_products":["a:4:{i:0;s:2:\"96\";i:1;s:3:\"244\";i:2;s:3:\"117\";i:3;s:5:\"16244\";}"],"footnotes":[""],"litespeed_vpi_list":[""],"stackable_optimized_css":[""],"stackable_optimized_css_raw":["a:0:{}"],"_thumbnail_id":["27578"],"aitrans_complete":["1"],"aitrans_source_language":["mk"],"aitrans_target_language":["mk"],"_edit_lock":["1775329255:17"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_edit_last":["17"],"_wp_old_slug":["pfas-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%b8%d0%bd%d0%b0-%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d1%86%d0%b8-%d0%bf%d0%b8%d1%98%d0%b0%d1%82-%d0%b2%d0%be%d0%b4%d0%b0-%d1%81%d0%be-%d0%b2"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wpml_media_featured":["1"],"_yoast_wpseo_primary_category":["710"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27577"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27577\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/mk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}