{"id":22795,"date":"2024-10-29T09:27:13","date_gmt":"2024-10-29T07:27:13","guid":{"rendered":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/epikindina-ximika-sto-99-twn-emfialwmenwn-nerwn\/"},"modified":"2026-02-02T18:32:34","modified_gmt":"2026-02-02T16:32:34","slug":"kimikate-te-rrezikshme-ne-99-te-ujerave-te-shishte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/kimikate-te-rrezikshme-ne-99-te-ujerave-te-shishte\/","title":{"rendered":"Kimikate t\u00eb rrezikshme u gjet\u00ebn n\u00eb 99% t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb ambalazhuara n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deri m\u00eb sot besonim se uji i ambalazhuar do t\u00eb na mbronte nga \u201ckimikatet e p\u00ebrhershme\u201d (forever chemicals), por duket se gabonim r\u00ebnd\u00eb. Studime t\u00eb reja tregojn\u00eb se 99% e uj\u00ebrave t\u00eb ambalazhuara n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebrmbajn\u00eb &#8220;kimikate t\u00eb p\u00ebrjetshme&#8221;, p\u00ebrfshir\u00eb edhe PFAS.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-1e81d76\" data-block-id=\"1e81d76\"><p class=\"stk-block-text__text\">PFAS, ose \u201cForever Chemicals\u201d si\u00e7 quhen zakonisht, jan\u00eb nj\u00eb grup kimikatesh sintetike q\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb produktesh, p\u00ebr shkak t\u00eb vetive t\u00eb tyre kund\u00ebr ujit dhe njollave. Megjithat\u00eb, kimikatet q\u00eb u japin k\u00ebto veti nuk shp\u00ebrb\u00ebhen kurr\u00eb. Prej k\u00ebtej vjen edhe emri \u201cForever Chemicals\u201d.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-e0aee0e\" data-block-id=\"e0aee0e\"><p class=\"stk-block-text__text\">K\u00ebto kimikate mund t\u00eb shkaktojn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb problemesh sh\u00ebndet\u00ebsore kur trupi yn\u00eb ekspozohet ndaj tyre p\u00ebr periudha t\u00eb gjata kohore. Studimi i ri zbuloi pranin\u00eb e k\u00ebtyre substancave n\u00eb 99% t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb ambalazhuara n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duke shkaktuar reagime t\u00eb forta.<\/p><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studimi u publikua n\u00eb revist\u00ebn shkencore ACS ES&amp;T Water dhe paraqet nj\u00eb pasqyr\u00eb shum\u00eb treguese t\u00eb ndotjes s\u00eb gjer\u00eb nga &#8220;kimikatet e p\u00ebrhershme&#8221; n\u00eb marka t\u00eb ndryshme uji t\u00eb ambalazhuar. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, n\u00ebnvizon nevoj\u00ebn urgjente q\u00eb autoritetet rregullatore t\u00eb marrin masa p\u00ebr monitorimin dhe kontrollin e k\u00ebtyre substancave.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-6494b35\" data-block-id=\"6494b35\"><p class=\"stk-block-text__text\">Prej vitesh, jan\u00eb propozuar nj\u00eb s\u00ebr\u00eb zgjidhjesh p\u00ebr &#8220;forever chemicals&#8221;kimikatet e p\u00ebrhershme&#8221;, p\u00ebrfshir\u00eb metoda q\u00eb synojn\u00eb shp\u00ebrb\u00ebrjen e plot\u00eb t\u00eb tyre, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb largohen nga uji. Megjithat\u00eb, k\u00ebto jan\u00eb zgjidhje t\u00eb vogla p\u00ebrball\u00eb problemit gjigant t\u00eb zbulimit t\u00eb &#8220;kimikate t\u00eb perhershme&#8221; pothuajse n\u00eb t\u00eb gjitha markat e ujit t\u00eb ambalazhuar. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr vite me radh\u00eb jemi helmuar ngadal\u00eb nga nj\u00eb produkt aq thelb\u00ebsor sa uji.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-804e769\" data-block-id=\"804e769\"><p class=\"stk-block-text__text\">Gjetjet bazohen n\u00eb analiza t\u00eb 87 markave t\u00eb ndryshme nga 15 vende, si dhe n\u00eb 55 mostra uji rubineti nga Mbret\u00ebria e Bashkuar dhe Kina. Studimi tregon se fakti q\u00eb uji \u00ebsht\u00eb natyror nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb imun ndaj &#8220;kimikateve t\u00eb p\u00ebrhershme&#8221;. P\u00ebrkundrazi, studiuesit zbuluan pik\u00ebrisht t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/p><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zbulimi se &#8220;kimikatet e p\u00ebrhershme&#8221; ndodhen n\u00eb ujin q\u00eb pim\u00eb ka nxitur tashm\u00eb k\u00ebrkime t\u00eb reja dhe ka hapur diskutime mbi politikat dhe rregulloret e kontrollit. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00ebt po k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb eliminuar k\u00ebto substanca kimike t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-1452725\" data-block-id=\"1452725\"><p class=\"stk-block-text__text\">N\u00ebse nuk e dini se \u00e7far\u00eb jan\u00eb kimikatet e p\u00ebrhershme, Agjencia Evropiane e Kimikateve shkruan:<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-99e81dd\" data-block-id=\"99e81dd\"><p class=\"stk-block-text__text\">Substancat per- dhe polifluoroalkile (PFAS) jan\u00eb nj\u00eb kategori shum\u00eb e gjer\u00eb, q\u00eb p\u00ebrfshin mij\u00ebra kimikate sintetike t\u00eb p\u00ebrdorura gjer\u00ebsisht n\u00eb shoq\u00ebri. Megjithat\u00eb, ato po zbulohen gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb si ndot\u00ebs mjedisor\u00eb dhe disa prej tyre lidhen me efekte negative n\u00eb sh\u00ebndetin e njeriut.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-e63431d\" data-block-id=\"e63431d\"><p class=\"stk-block-text__text\">T\u00eb gjitha PFAS p\u00ebrmbajn\u00eb lidhje karbon\u2013fluor, t\u00eb cilat jan\u00eb nd\u00ebr lidhjet kimike m\u00eb t\u00eb forta n\u00eb kimin\u00eb organike. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ato shp\u00ebrb\u00ebhen me v\u00ebshtir\u00ebsi, si gjat\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb tyre ashtu edhe kur p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb mjedis. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, shumica e PFAS p\u00ebrhapen leht\u00ebsisht n\u00eb mjedis, duke udh\u00ebtuar n\u00eb distanca t\u00eb m\u00ebdha larg burimit t\u00eb tyre.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-fe63c5a\" data-block-id=\"fe63c5a\"><p class=\"stk-block-text__text\">Ndotja e uj\u00ebrave n\u00ebntok\u00ebsore, uj\u00ebrave sip\u00ebrfaq\u00ebsore dhe e tok\u00ebs nga PFAS \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen i shpesht\u00eb. Pastrimi i zonave t\u00eb ndotura \u00ebsht\u00eb teknikisht i v\u00ebshtir\u00eb dhe shum\u00eb i kushtuesh\u00ebm. N\u00ebse \u00e7lirimi i tyre vazhdon, ato do t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb grumbullohen n\u00eb mjedis, n\u00eb ujin e pijsh\u00ebm dhe n\u00eb ushqime.<\/p><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/techmaniacs.gr\/epikindyna-forever-chemicals-vrethikan-sto-99-ton-emfialomenon-neron\/\">techmaniacs.gr<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deri m\u00eb sot besonim se uji i ambalazhuar do t\u00eb na mbronte nga \u201ckimikatet e p\u00ebrhershme\u201d (forever chemicals), por duket se gabonim r\u00ebnd\u00eb. Studime t\u00eb reja tregojn\u00eb se 99% e uj\u00ebrave t\u00eb ambalazhuara n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebrmbajn\u00eb &#8220;kimikate t\u00eb p\u00ebrjetshme&#8221;, p\u00ebrfshir\u00eb edhe PFAS. PFAS, ose \u201cForever Chemicals\u201d si\u00e7 quhen zakonisht, jan\u00eb nj\u00eb grup kimikatesh sintetike &hellip; <a href=\"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/kimikate-te-rrezikshme-ne-99-te-ujerave-te-shishte\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":22796,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":true,"footnotes":""},"categories":[343,350],"tags":[342,344,345,562],"class_list":["post-22795","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uje-ne-shishe","category-postimet","tag-mikroplastike","tag-uje-ne-shishe","tag-shishe-plastike","tag-pantotina-chimika-pfas-sq"],"acf":[],"cp_meta_data":{"_encloseme":["1"],"_wp_page_template":["default"],"_acf_changed":["1"],"_featured_products":["field_featured_products_featured_products"],"_heateor_sss_meta":["a:2:{s:7:\"sharing\";i:0;s:16:\"vertical_sharing\";i:0;}"],"_monsterinsights_sitenote_active":[""],"_monsterinsights_sitenote_category":["0"],"_monsterinsights_skip_tracking":[""],"_pys_head_footer":[""],"_trp_automatically_translated_slug_en_US":["epikindina-ximika-sto-99-twn-emfialwmenwn-nerwn-2"],"_wp_old_date":[""],"_wpgmp_extensions_fields":[""],"_wpgmp_location_address":[""],"_wpgmp_location_city":[""],"_wpgmp_location_country":[""],"_wpgmp_location_state":[""],"_wpgmp_map_id":[""],"_wpgmp_metabox_custom_link":[""],"_wpgmp_metabox_latitude":[""],"_wpgmp_metabox_location_redirect":[""],"_wpgmp_metabox_longitude":[""],"_wpgmp_metabox_marker_id":[""],"_wpgmp_metabox_taxomomies_terms":[""],"_wpml_word_count":["600"],"_yoast_indexnow_last_ping":["1730194039"],"_yoast_post_redirect_info":["a:4:{s:6:\"origin\";s:50:\"sq\/epikindina-ximika-sto-99-twn-emfialwmenwn-nerwn\";s:6:\"target\";s:53:\"sq\/kimikate-te-rrezikshme-ne-99-te-ujerave-te-shishte\";s:4:\"type\";i:301;s:6:\"format\";s:5:\"plain\";}"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["3"],"_yoast_wpseo_focuskeywords":["[]"],"_yoast_wpseo_focuskw":["Kimikate n\u00eb 99% t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb shishura."],"_yoast_wpseo_keywordsynonyms":["[\"\"]"],"_yoast_wpseo_linkdex":["65"],"_yoast_wpseo_metadesc":["Nj\u00eb studim i ri zbuloi k\u00ebto kimikate n\u00eb 99% t\u00eb uj\u00ebrave t\u00eb shishuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe ka shkaktuar sensacion."],"_yoast_wpseo_wordproof_timestamp":[""],"affwp_submission_forms_hashes":["a:0:{}"],"featured_products":["a:4:{i:0;s:5:\"16244\";i:1;s:2:\"96\";i:2;s:3:\"244\";i:3;s:3:\"117\";}"],"footnotes":[""],"litespeed_vpi_list":[""],"stackable_optimized_css":[""],"stackable_optimized_css_raw":["a:0:{}"],"_thumbnail_id":["22796"],"_edit_lock":["1770050565:15"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_edit_last":["15"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wpml_media_featured":["1"],"_wp_old_slug":["epikindina-ximika-sto-99-twn-emfialwmenwn-nerwn"],"aitrans_complete":["1"],"_yoast_wpseo_primary_category":["350"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22795"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22795\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}