Ndotja e ujit t\u00eb ambalazhuar: Fakte shkencore<\/p>\n\n\n\n
Ndotja e ujit t\u00eb ambalazhuar nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb hamend\u00ebsim. Nj\u00eb studim i thelluar u realizua nga Laboratori i Kontrollit t\u00eb Ndotjes s\u00eb Mjedisit, Departamenti i Kimis\u00eb i Universitetit Aristotel t\u00eb Selanikut, n\u00ebn drejtimin e profesor\u00ebve Th. Grigoratos dhe K. Fytianos \u2013 Drejtor i k\u00ebtij laboratori \u2013 ku theksohen, nd\u00ebr t\u00eb tjera, problematika serioze q\u00eb lidhen me cil\u00ebsin\u00eb e ujit t\u00eb ambalazhuar.<\/p><\/div>\n\n\n\n
(Heterotrophic Plate Count Bacteria \u2013 HPC)Ekzistojn\u00eb shum\u00eb raportime q\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebr p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb baktereve heterotrofike n\u00eb ujin e ambalazhuar.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Jan\u00eb mikroorganizmat patogjen\u00eb q\u00eb hasen m\u00eb shpesh n\u00eb ujin e ambalazhuar. N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb kryer n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, mbi m\u00eb shum\u00eb se 700 mostra, rezultoi se 97,5% e mikroorganizmave patogjen\u00eb ishin koka Gram-negative.<\/p><\/div>\n\n\n\n
N\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara me origjin\u00eb nga Anglia, Franca dhe Belgjika, u identifikuan n\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb larta bakteret Pseudomonas fluorescens (piocianike) dhe Pseudomonas vesicularis, nd\u00ebrsa Pseudomonas diminuta u gjet n\u00eb uj\u00eb t\u00eb ambalazhuar belg.N\u00eb Greqi, bakteret m\u00eb t\u00eb shpeshta jan\u00eb Pseudomonas aeruginosa dhe Pseudomonas stutzeri. N\u00eb Portugali raportohet p\u00ebrqindje e lart\u00eb e Pseudomonas aeruginosa, nd\u00ebrsa n\u00eb Gjermani dhe SHBA dominojn\u00eb Pseudomonas stutzeri dhe Pseudomonas putida.<\/p><\/div>\n\n\n\n
N\u00eb nj\u00eb studim n\u00eb Angli dhe Uells, tek pacient\u00eb me gastroenterit akut, u konstatua se 55% e tyre kishin konsumuar uj\u00eb t\u00eb ambalazhuar.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Jan\u00eb raportuar raste ku uji i ambalazhuar ka sh\u00ebrbyer si mjet p\u00ebrhapjeje p\u00ebr mikroorganizma patogjen\u00eb, si Vibrio cholerae, i cili shkaktoi epidemi kolere n\u00eb Portugali. Gjithashtu jan\u00eb izoluar Moraxella dhe Comamonas n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara me origjin\u00eb nga Anglia dhe Franca.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Prania e nitrateve n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara, si n\u00eb rastet e p\u00ebrmendura ashtu edhe n\u00eb studime t\u00eb kryera n\u00eb SHBA, lidhet me probleme serioze sh\u00ebndet\u00ebsore, ve\u00e7an\u00ebrisht te foshnjat. Nj\u00eb rast karakteristik \u00ebsht\u00eb ndotja e burimeve n\u00ebntok\u00ebsore nga nj\u00eb nj\u00ebsi industriale n\u00eb Massachusetts (SHBA). Kontrollet treguan p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb trikloroetilenit, dikloroetilit dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb organik\u00eb n\u00eb ujin e ambalazhuar nga ky burim.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Metalet e r\u00ebnda q\u00eb jan\u00eb raportuar her\u00eb pas here n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara p\u00ebrfshijn\u00eb:<\/p><\/div>\n\n\n\n
N\u00eb studime t\u00eb kryera n\u00eb SHBA, jan\u00eb konstatuar shkelje t\u00eb kufijve t\u00eb lejuar p\u00ebr arsenikun, kadmiumin dhe merkurin. Nj\u00eb studim i NRDC tregoi se 8% e mostrave tejkalonin kufirin prej 5 ppb p\u00ebr arsenikun.<\/p><\/div>\n\n\n\n
N\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara jan\u00eb gjetur p\u00ebrqendrime t\u00eb larta plastifikuesish dhe substancash toksike, t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e vetive fizike t\u00eb PVC-s\u00eb (elasticiteti), t\u00eb cilat migrojn\u00eb nga ambalazhi n\u00eb uj\u00eb. N\u00eb SHBA \u00ebsht\u00eb raportuar prania e ftalateve, stirenit, si dhe p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve t\u00eb tjer\u00eb kimik\u00eb n\u00eb uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara n\u00eb shishe PET.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Gjithashtu jan\u00eb identifikuar substanca kimike, identiteti i t\u00eb cilave nuk mund t\u00eb p\u00ebrcaktohej me metoda klasike analitike (HPLC, GC-MS etj.). Efektet e tyre afatgjata n\u00eb sh\u00ebndetin e njeriut mbeten t\u00eb panjohura, megjithat\u00eb studimet tregojn\u00eb se ekspozimi afatgjat\u00eb ndaj ftalateve mund t\u00eb shkaktoj\u00eb \u00e7rregullime t\u00eb sistemit endokrin dhe kancer, nd\u00ebrsa DEHA lidhet me humbje peshe, probleme t\u00eb m\u00ebl\u00e7is\u00eb dhe v\u00ebshtir\u00ebsi riprodhuese.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Duhet theksuar se rrezet e diellit mund t\u00eb shkaktojn\u00eb procese oksidimi edhe n\u00eb shishe qelqi, duke lejuar migrimin e p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve toksik\u00eb n\u00eb uj\u00eb.<\/p><\/div>\n\n\n\n
P\u00ebr ujin e ambalazhuar n\u00eb shishe PET, \u00ebsht\u00eb raportuar rritje e baktereve HPC deri n\u00eb 10.000 her\u00eb pas tre jav\u00ebsh ruajtjeje. Studime t\u00eb tjera tregojn\u00eb rritje deri n\u00eb 1.000 her\u00eb edhe pas vet\u00ebm nj\u00eb jave, edhe kur ruhet n\u00eb vende t\u00eb fresk\u00ebta dhe me hije.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Ruajtja n\u00eb temperatura t\u00eb larta dhe n\u00ebn rrezatim diellor rrit ndjesh\u00ebm p\u00ebrqendrimin e substancave toksike dhe plastifikuesve.<\/p><\/div>\n\n\n\n
Jan\u00eb raportuar uj\u00ebra t\u00eb ambalazhuara me p\u00ebrqendrime t\u00eb larta arseniku, nitrateve, THM-ve dhe fluoreve, n\u00eb disa raste m\u00eb t\u00eb larta se uji i pijsh\u00ebm. Gjithashtu, uj\u00ebra me p\u00ebrmbajtje t\u00eb lart\u00eb natriumi dhe kaliumi jan\u00eb t\u00eb pap\u00ebrshtatshme p\u00ebr persona q\u00eb ndjekin dieta pa krip\u00eb.<\/p><\/div>\n\n\n\n
P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, jan\u00eb dokumentuar raste t\u00eb shumta ndotjeje mikrobiale. Bakteret e gjinis\u00eb Pseudomonas cepacia, t\u00eb gjetura n\u00eb uj\u00eb t\u00eb ambalazhuar francez, jan\u00eb lidhur me probleme sh\u00ebndet\u00ebsore te f\u00ebmij\u00ebt, nd\u00ebrsa koliformet, t\u00eb identifikuara n\u00eb disa mostra n\u00eb SHBA, shkaktojn\u00eb \u00e7rregullime serioze te f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit.<\/p>\n\n\n\n
<\/p><\/div>\n\n\n\n
<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"