{"id":23911,"date":"2023-07-06T17:51:18","date_gmt":"2023-07-06T14:51:18","guid":{"rendered":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/pfas-pantotina-chimika-sto-nero\/"},"modified":"2026-02-02T13:44:21","modified_gmt":"2026-02-02T11:44:21","slug":"pfas-kimikatet-e-perhershme-ne-uje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/pfas-kimikatet-e-perhershme-ne-uje\/","title":{"rendered":"PFAS: Gjysma e amerikan\u00ebve pin\u00eb uj\u00eb me \u201ckimikate t\u00eb p\u00ebrhershme\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ndotja me PFAS \u00ebsht\u00eb reale si n\u00eb Amerik\u00eb ashtu edhe n\u00eb Evrop\u00eb. K\u00ebt\u00eb e tregojn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn rezultatet e matjeve n\u00eb SHBA, sipas nj\u00eb hetimi t\u00eb fundit gazetaresk.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-22554b6\" data-block-id=\"22554b6\"><p class=\"stk-block-text__text\">Uji q\u00eb rrjedh nga pothuajse gjysma e rubinet\u00ebve n\u00eb SHBA p\u00ebrmban PFAS. K\u00ebto jan\u00eb substanca q\u00eb gjenden n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb shum\u00eb t\u00eb gjer\u00eb produktesh t\u00eb p\u00ebrditshme. Si pasoj\u00eb, nj\u00eb raport i p\u00ebrgatitur p\u00ebr llogari t\u00eb qeveris\u00eb amerikane i ka lidhur k\u00ebto kimikate me kancerogjenez\u00ebn dhe probleme t\u00eb tjera serioze sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-d082a15\" data-block-id=\"d082a15\"><p class=\"stk-block-text__text\">PFAS, ose p\u00ebrb\u00ebrje alkilike t\u00eb perfluoruara, jan\u00eb nj\u00eb grup prej mij\u00ebra kimikatesh industriale q\u00eb nuk shp\u00ebrb\u00ebhen as n\u00eb organizmin e njeriut dhe as n\u00eb mjedis. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ekspert\u00ebt i kan\u00eb quajtur ato \u201ckimikate t\u00eb p\u00ebrhershme\u201d.<\/p><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prej dekadash ato p\u00ebrdoren gjer\u00ebsisht n\u00eb: en\u00eb jo-ngjit\u00ebse, veshje rezistente ndaj ujit, izolime anti-zjarri, ngjit\u00ebs, madje edhe paketimin e produkteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kanceri, \u00e7rregullimet hormonale, hipertensioni, \u00e7rregullimet zhvillimore te f\u00ebmij\u00ebt dhe problemet e fertilitetit jan\u00eb disa nga efektet an\u00ebsore t\u00eb mundshme t\u00eb k\u00ebtyre substancave. Megjithat\u00eb, nevojiten studime m\u00eb t\u00eb gjera p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtetuar plot\u00ebsisht nj\u00eb lidhje shkak\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-pfas-perjetesisht-dhe-gjithkund-te-pranishem\"><a href=\"PFAS: t\u00eb p\u00ebrhershme dhe kudo t\u00eb pranishme\">PFAS: P\u00ebrjet\u00ebsisht dhe gjithkund t\u00eb pranish\u00ebm<\/a><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studime t\u00eb tjera kan\u00eb zbuluar \u201ckimikatet e p\u00ebrhershme\u201d n\u00eb gjakun e shumic\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve, madje edhe n\u00eb ujin e shiut.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-46c454e\" data-block-id=\"46c454e\"><p class=\"stk-block-text__text\">Gjat\u00eb k\u00ebtij muaji, kompani t\u00eb m\u00ebdha kimike n\u00eb SHBA u p\u00ebrball\u00ebn me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh padish p\u00ebr ndotjen e uj\u00ebrave n\u00ebntok\u00ebsore me PFAS. Si pasoj\u00eb, ato ran\u00eb dakord p\u00ebr kompensime q\u00eb tejkalojn\u00eb 10 miliard\u00eb dollar\u00eb, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb marr\u00ebveshjeve jasht\u00ebgjyq\u00ebsore.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-b0a5f55\" data-block-id=\"b0a5f55\"><p class=\"stk-block-text__text\">Studimi i Sh\u00ebrbimit Gjeologjik Amerikan (USGS) \u00ebsht\u00eb i pari q\u00eb shqyrton pranin\u00eb e PFAS edhe n\u00eb puse private, p\u00ebrve\u00e7 burimeve publike t\u00eb ujit.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-6dffdb4\" data-block-id=\"6dffdb4\"><p class=\"stk-block-text__text\">45% e 716 burimeve t\u00eb ujit t\u00eb analizuara p\u00ebrmbanin t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb lloj PFAS, mesatarisht n\u00eb nivele pjes\u00eb p\u00ebr trilion.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-1cde02e\" data-block-id=\"1cde02e\"><p class=\"stk-block-text__text\">Madje, p\u00ebr dy n\u00ebnkategori t\u00eb PFAS (PFOA dhe PFOS), p\u00ebrqendrimi mesatar tejkalonte kufirin prej 4 pjes\u00eb p\u00ebr miliard, t\u00eb propozuar nga Agjencia Amerikane e Mbrojtjes s\u00eb Mjedisit (EPA). Megjithat\u00eb, vendimi p\u00ebrfundimtar pritet t\u00eb merret n\u00eb vitin 2024.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-15cec0f\" data-block-id=\"15cec0f\"><p class=\"stk-block-text__text\">Vlen t\u00eb theksohet se analizat p\u00ebrfshin\u00eb vet\u00ebm 32 PFAS, pasi me metodat aktuale vet\u00ebm k\u00ebto mund t\u00eb zbulohen. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se prania e kimikateve t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb uj\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb e p\u00ebrhapur sesa tregojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-e7dcb11\" data-block-id=\"e7dcb11\"><p class=\"stk-block-text__text\">Si\u00e7 pritej, ndotja e ujit \u00ebsht\u00eb m\u00eb e shpesht\u00eb pran\u00eb zonave industriale ku prodhohen k\u00ebto kimikate.<\/p><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-abe0010\" data-block-id=\"abe0010\"><p class=\"stk-block-text__text\">E vetmja an\u00eb pozitive \u00ebsht\u00eb se PFAS mund t\u00eb largohen nga uji p\u00ebrmes filtrave me karbon aktiv.<\/p><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burimi: in.gr<a href=\"https:\/\/www.in.gr\/2023\/07\/06\/b-science\/perivallon-b-science\/pfas-oi-misoi-amerikanoi-pinoun-nero-pantotina-ximika\/\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-stackable-text stk-block-text stk-block stk-f3dd006\" data-block-id=\"f3dd006\"><p class=\"stk-block-text__text\"><\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndotja me PFAS \u00ebsht\u00eb reale si n\u00eb Amerik\u00eb ashtu edhe n\u00eb Evrop\u00eb. K\u00ebt\u00eb e tregojn\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn rezultatet e matjeve n\u00eb SHBA, sipas nj\u00eb hetimi t\u00eb fundit gazetaresk. Uji q\u00eb rrjedh nga pothuajse gjysma e rubinet\u00ebve n\u00eb SHBA p\u00ebrmban PFAS. K\u00ebto jan\u00eb substanca q\u00eb gjenden n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb shum\u00eb t\u00eb gjer\u00eb produktesh t\u00eb p\u00ebrditshme. Si &hellip; <a href=\"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/pfas-kimikatet-e-perhershme-ne-uje\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":23912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":true,"footnotes":""},"categories":[350,351],"tags":[340,562],"class_list":["post-23911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-postimet","category-uji-i-rubinetit","tag-uji-i-rubinetit","tag-pantotina-chimika-pfas-sq"],"acf":[],"cp_meta_data":{"_encloseme":["1"],"_wp_page_template":["default"],"_acf_changed":["1"],"_featured_products":["field_featured_products_featured_products"],"_heateor_sss_meta":["a:2:{s:7:\"sharing\";i:0;s:16:\"vertical_sharing\";i:0;}"],"_monsterinsights_sitenote_active":[""],"_monsterinsights_sitenote_category":["0"],"_monsterinsights_skip_tracking":[""],"_pys_head_footer":["a:7:{s:14:\"disable_global\";b:0;s:8:\"head_any\";s:0:\"\";s:12:\"head_desktop\";s:0:\"\";s:11:\"head_mobile\";s:0:\"\";s:10:\"footer_any\";s:0:\"\";s:14:\"footer_desktop\";s:0:\"\";s:13:\"footer_mobile\";s:0:\"\";}"],"_trp_automatically_translated_slug_en_US":["pfas-pantotina-chimika-sto-nero"],"_wp_old_date":["2023-07-11"],"_wpgmp_extensions_fields":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_location_address":[""],"_wpgmp_location_city":[""],"_wpgmp_location_country":[""],"_wpgmp_location_state":[""],"_wpgmp_map_id":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_metabox_custom_link":[""],"_wpgmp_metabox_latitude":[""],"_wpgmp_metabox_location_redirect":["marker"],"_wpgmp_metabox_longitude":[""],"_wpgmp_metabox_marker_id":["s:2:\"N;\";"],"_wpgmp_metabox_taxomomies_terms":["s:2:\"N;\";"],"_wpml_word_count":["465"],"_yoast_indexnow_last_ping":["1730136116"],"_yoast_post_redirect_info":["a:4:{s:6:\"origin\";s:34:\"sq\/pfas-pantotina-chimika-sto-nero\";s:6:\"target\";s:37:\"sq\/pfas-kimikatet-e-perhershme-ne-uje\";s:4:\"type\";i:301;s:6:\"format\";s:5:\"plain\";}"],"_yoast_wpseo_content_score":["30"],"_yoast_wpseo_estimated-reading-time-minutes":["3"],"_yoast_wpseo_focuskeywords":["[]"],"_yoast_wpseo_focuskw":["PFAS"],"_yoast_wpseo_keywordsynonyms":["[\"\"]"],"_yoast_wpseo_linkdex":["87"],"_yoast_wpseo_metadesc":["PFAS: Uj\u00eb me kimikate. Filtra antimikrobik\u00eb p\u00ebr uj\u00eb t\u00eb rubinetit mbi tavolin\u00eb, n\u00ebn tavolin\u00eb dhe furnizim qendror me garancin\u00eb e Camelot."],"_yoast_wpseo_title":["PFAS: Uj\u00eb me kimikate |Camelot"],"_yoast_wpseo_wordproof_timestamp":[""],"affwp_submission_forms_hashes":["a:0:{}"],"featured_products":["a:4:{i:0;s:2:\"96\";i:1;s:3:\"244\";i:2;s:3:\"117\";i:3;s:5:\"16244\";}"],"footnotes":[""],"litespeed_vpi_list":[""],"stackable_optimized_css":[""],"stackable_optimized_css_raw":["a:0:{}"],"_thumbnail_id":["23912"],"_edit_lock":["1770032703:15"],"_last_translation_edit_mode":["native-editor"],"_edit_last":["15"],"_wpml_media_duplicate":["1"],"_wpml_media_featured":["1"],"_wp_old_slug":["pfas-pantotina-chimika-sto-nero"],"aitrans_complete":["1"],"_yoast_wpseo_primary_category":["57"]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23911"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23911\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cw.wpdev247.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}