Pijmë mikrobe dhe substanca toksike
Mikrobe në gotën tonë dhe substanca toksike në ujin e rubinetit zbulojnë analizat. Uji që konsumojmë dhe me të cilin ujisim rezulton i papërshtatshëm, sipas një numri të madh studimesh. Një tjetër hulumtim i tillë i vlefshëm paraqitet më poshtë, nga gazeta “To Vima”.
REPORTAZH: Mahi Tratça – Panagiota Mpitsika
Po pimë dhe ujisim me ujë të ndotur. Një koktejl substancash toksike dhe mikroorganizmash patogjenë helmon gotën tonë. Krom heksavalent, plumb, zink, arsenik, kadmium dhe substanca të tjera toksike, nitrate dhe mbetje të ndryshme të plehrave azotike, si edhe baktere, zbulohen në përqendrime shumë të larta në ujin që pimë dhe me të cilin ujisim. Burime dhe rrjete të ndotura transportojnë mikrobe të rrezikshme dhe substanca toksike në shtëpitë dhe kulturat bujqësore. Prej vitesh specialistët paralajmërojnë për rreziqet që sjell konsumimi afatgjatë i ujërave të papërshtatshme, por administrata qendrore mbetet indiferente.
Ujë–helm, i konfirmuar edhe nga studiues universitarë, pinë prej vitesh banorët e zonave të Atikës dhe Beotisë, ku lumi Asopos është shndërruar në kanal shkarkimesh. Herë pas here, probleme serioze janë konstatuar edhe në zona të tjera të vendit. Matjet në lumin Axios treguan përqendrime të larta plumbi, zinku, kadmiumi dhe arseniku, në Aliakmon krom, nikel dhe barium, ndërsa në Loudia dhe Pinios bakër dhe kobalt. Në Evros, fushën e Thesalisë, fushën e Argolidës dhe fushën e Selanikut, shkencëtarët regjistruan nivele të larta nitratesh në ujërat e ujitjes. Në ujërat e pijshëm të Epirit, grupi kërkimor i Universitetit të Janinës izoloi lloje bakteresh rezistente ndaj antibiotikëve. Në të njëjtën kohë, qeveria ka dobësuar institucionin më kompetent, IGME (Instituti i Kërkimeve Gjeologjike dhe Minerare), i cili për gjysmë shekulli merrej me kërkimin, shfrytëzimin dhe mbrojtjen e burimeve ujore, duke sjellë sot një çorganizim të plotë në menaxhimin e ujërave. Për herë të parë në historinë e tij, pavarësisht problemeve serioze në cilësinë dhe sasinë e burimeve ujore, IGME mungon në mënyrë të zhurmshme.
Qindra mijëra banorë dhe punëtorë në zonat përreth Asopos, në Schimatari, Dilesi, Oropos dhe Oinofyta, pinë prej vitesh “ujë të ndotur” që rrezikon shëndetin e tyre për shkak të substancave toksike. Autoritetet ishin në dijeni, por askush nuk merrte përsipër koordinimin e situatës në dobi të komunitetit lokal, duke lënë industrinë të veprojë lirshëm me mbetjet e saj. Tragjedia është se edhe zona ku autoritetet sigurojnë se nuk ka rrezik për shëndetin, përballen me ujë që “merr erë”, por “nuk vret”. Tipik është rasti i Kardicës, një qytet me 80.000 banorë, ku ka shqetësim për erën e ujit të pijshëm. Niveli i ujit në rezervuar – pasi pothuajse e gjithë Kardica furnizohet nga Liqeni Plastira – ka rënë ndjeshëm për shkak të thatësirës. Në kombinim me kushtet klimatike, masa mikroalgash u dekompozuan, duke shkaktuar erë të keqe dhe shije “balte” në ujë. Bashkia zbaton program pastrimi të ujit me ozonim dhe karbon aktiv.
Në fillim të vitit, matjet e Laboratorit të Kontrollit të Ndotjes së Mjedisit të Universitetit Aristotel të Selanikut në ujin e pijshëm të tetë vendbanimeve të Bashkisë Polykastro në prefekturën Kilkis treguan përqendrime të larta substancash të rrezikshme si arsenik, nitrate, kadmium, antimon dhe nikel. Banorët e fshatrave Aspros, Axiohori dhe Neo Syrako u informuan në fillim të marsit se prej vitesh konsumojnë ujë të rrezikshëm, i cili nuk duhet përdorur as për gatim. Megjithëse u hapën puse të reja në Aspros dhe Axiohori, problemi mbetet në komunitetet e tjera të bashkisë.
Sipas reportazhit, autoritetet nuk kanë ndërmarrë asnjë veprim për mikrobet në gotën tonë. Pavarësisht denoncimeve të vazhdueshme nga universitetet dhe institucionet lokale, qeveria greke nuk ka zbatuar kurrë një plan të plotë për përballimin e ndotjes së ujit të pijshëm nga metalet e rënda dhe elementë të tjerë toksikë. Ndotja nga arseniku – i lidhur me shfaqjen e kancerit dhe sëmundje të tjera serioze – është konstatuar në shumë zona të vendit. Sot, cilësia e ujërave të pijshme në disa zona ende nuk përmbush kërkesat evropiane.
Studime të tjera kanë zbuluar përqendrime shumë të larta të metaleve të rënda dhe ndotje mikrobiale në lumenj dhe ujëra në të gjithë Greqinë, ndërsa përdorimi i pakontrolluar i plehrave azotike në bujqësi mbetet shkaktari kryesor i ndotjes së ujërave sipërfaqësore dhe nëntokësore me nitrate – shpesh në nivele që tejkalojnë disa herë kufijtë e lejuar për ujë të pijshëm.
