Uji – Helmi kërcënon Atikën
Ujë helmues kërcënon Atikën dhe shëndetin e banorëve
Uji i pijshëm përbën kërcënim serioz për shëndetin publik në Atikë për ata që konsumojnë ujë rubineti. Ky përfundim vjen pas një studimi investigativ, të publikuar në reportazhin e gazetës “To Vima”.
Reportazh: MAHI TRATSA
Kromi heksavalent, i cili “derdhet” nga lumenjtë dhe rrjetet e ujësjellësit në Atikën Lindore dhe në Beoti, duke e ngjyrosur ujin me të kuqe, nuk është i vetmi rrezik vdekjeprurës që kërcënon banorët e këtyre zonave. Studiuesit e Institutit të Studimeve Gjeologjike dhe Minerare (IGME) kanë zbuluar në ujëra edhe zink, arsenik, plumb, nikel, nitrate dhe elementë të tjerë toksikë, shumica e të cilëve lidhen me sëmundje serioze dhe kancerogjenezë.
Këto ndotje nuk janë të kufizuara vetëm në Atikën Lindore dhe Beoti, por janë zbuluar edhe në shumë zona të tjera të Atikës. Aktivitetet industriale dhe bujqësore të pakontrolluara pasurojnë ujërat nëntokësore me substanca të rrezikshme, duke krijuar një “koktejl shpërthyes” toksik, të papërshtatshëm për çdo përdorim.
Ujërat në:
- Maratonë
- Mesogjea
- Nea Makri
- Schinias
- Lavrio
- Gjirin e Faleronit
- Thriasio
nuk janë të përshtatshme as për furnizim me ujë të pijshëm, as për ujitje bujqësore apo për ndonjë përdorim tjetër.
Ndotja përhapet përmes zinxhirit ushqimor
Megjithatë, me ujin e këtyre puseve të ndotura, shumë persona – me ose pa dijeni – ujitin tokat bujqësore ose prodhojnë ushqime në punishte dhe industri. Si rezultat, substancat toksike kalojnë përmes zinxhirit ushqimor dhe përfundojnë në pjatën dhe gotën tonë.
Gazeta “To Vima” publikon sot pikat kritike të ndotjes në Atikë, si dhe hartat që tregojnë vendndodhjet e sakta në Mesogjea ku janë zbuluar:
- krom total dhe heksavalent
- zink
- nitrate
- arsenik
- jone klori
Në disa raste, përqendrimet janë mbi dhjetëfishin e kufirit maksimal të lejuar për ujë të pijshëm.
Mesogjea: Ujë i papërshtatshëm pothuajse kudo
Sipas hartëzimit shkencor, cilësia e ujërave në Mesogjea është e kënaqshme vetëm në zonën e aeroportit të ri. Baseni hidrografik që shtrihet nga Kalyvia drejt Markopoulos, Koropi, Paiania, Gerakas, Pallini dhe Spata është ndjeshëm i degraduar, me përqendrime nitratesh që tejkalojnë dhjetëfish kufijtë e pijshmërisë.
Në zonën e Koropit, ku kufiri maksimal i lejuar për nitrate është 50 ppm (pjesë për milion), studiuesit e IGME kanë matur vlera deri në 500 ppm.
Sipas studiuesit të IGME, z. H. Smyrniotis:
“Nga vlerat e para të regjistruara, si në puse ashtu edhe në shpime, rezulton se shtresa freatike pothuajse në të gjithë Atikën është ndotur në një nivel që e bën të ndaluar për çdo përdorim, pasi është ndikuar drejtpërdrejt nga ujërat sipërfaqësore që transportojnë ujëra të zeza dhe mbetje.”
Rreziku i nitrateve
Vlera nitratesh mbi 100 ppm janë zbuluar:
- në një brez dy kilometra nga bregdeti në Nea Makri
- në daljen e luginës së Oinois
- në zonën kënetore të Schinias
Këto përqendrime i atribuohen:
- aktivitetit bujqësor dhe blegtoral të mëparshëm
- hedhjes së pakontrolluar të ujërave të zeza urbane
Nitratet:
- janë të lidhura me veprim kancerogjen
- pengojnë transportin e oksigjenit në gjak, sidomos te foshnjat
(methemoglobinemia – “sindroma e foshnjës blu”)
Përpunimi i ujit për heqjen e nitrateve është jashtëzakonisht i kushtueshëm dhe kompleks.
Përfundimi
Ndotja e ujërave në Atikë:
- është e përhapur
- prek ujërat nëntokësore dhe sipërfaqësore
- përbën kërcënim real për shëndetin publik
Pa kontroll, filtrim dhe mbrojtje efektive, uji që përdoret për pije, ushqim dhe bujqësi kthehet në rrezik të padukshëm për jetën.
