“Bombë” me ujërat e ambalazhuara – Përmbajnë sasi të mëdha plastikash të rrezikshme
Sipas studimeve më të fundit, sasi të mëdha mikroplastikash dhe nanoplastikash gjenden në ujërat e ambalazhuara, duke ngritur alarmin për nevojën e rishikimit të rregullave të paketimit të ujit dhe materialeve të tjera.
Duke folur për Dnews, profesori i Teknologjisë së Mjedisit në Departamentin e Kimisë të Universitetit Aristotel të Selanikut (AUTH) dhe president i Shoqatës së Kimistëve Grekë, Ioannis Katsogiannis, thekson se sipas këtyre studimeve, “pjesa më e madhe e nanoplastikave dhe mikroplastikave që u gjetën në ujërat e ambalazhuara vijnë nga vetë shishja dhe jo nga uji. Kjo tregon qartë se problemi qëndron te shishet”.
Ai shton se aktualisht nuk ekziston një kufi ligjor për përqendrimin e mikroplastikave në një shishe uji, pasi nuk ka ende një metodë të certifikuar matjeje për këto grimca. Po ashtu, nuk ka prova të drejtpërdrejta që lidhin mikroplastikat me sëmundje të caktuara. “Ekzistojnë indikacione, të bazuara në statistika dhe studime. Për shembull, ka një studim që tregon se në 97% të rasteve të personave të prekur nga kanceri i mushkërive, janë gjetur mikroplastika në indet e mushkërive. Kjo, megjithatë, nuk përbën provë të drejtpërdrejtë se mikroplastikat shkaktojnë kancer të mushkërive”, shpjegon ai.
Sipas tij, nevojiten studime të tjera për të konfirmuar plotësisht çështjen e nanoplastikave në ujërat e ambalazhuara, megjithatë tashmë ekzistojnë shumë kërkime që e mbështesin këtë shqetësim.
“Diskutimi për këtë temë ka kohë që vazhdon. Pyetja kryesore është se si ruhen ujërat e ambalazhuara. Nga momenti i ambalazhimit, ato transportohen në paleta, magazina, supermarkete dhe kioska, përpara se të mbërrijnë te konsumatori. Nuk mund të dimë në çfarë kushtesh janë ruajtur, nëse kanë qenë në hije apo të ekspozuara në diell. Në çdo rast, me ujin e ambalazhuar ekziston një problem që shteti – jo vetëm në Greqi – e ka të vështirë ta kontrollojë plotësisht”, thekson ai.
Po çfarë mund të bëjmë? Cila është zgjidhja; Natyrisht, nuk është e mundur të ndalojmë së piri ujë të ambalazhuar, dhe as nuk ka arsye për ta bërë këtë për momentin. Kur temperatura arrin 40 gradë Celsius në sheshin Sintagma, është e pamundur të mos konsumosh ujë të ambalazhuar. Z. Katsogiannis sugjeron vendosjen e filtrave me karbon aktiv në rubinet.
“Në shtëpi, zakonisht njerëzit bëjnë dy gjëra. Së pari, nuk i besojnë ujit të rubinetit – po flas për qytetet e mëdha. Megjithatë, uji i pijshëm është me cilësi shumë të mirë: është i kloruar, mikrobiologjikisht i sigurt dhe nuk përmban metale toksike, sepse kryhen matje të rregullta dhe ligji zbatohet. Ajo që rekomandoj është një filtër me karbon aktiv, me kapak çeliku inox. Ky filtër mund të bllokojë deri në 90% të mikroplastikave që mund të ketë uji. Njëkohësisht, largon klorin dhe grimcat e tjera, duke ofruar një ujë shumë të mirë për pije”, shpjegon ai.
Gjithashtu, uji që ruajmë në frigorifer nuk duhet të jetë në shishe plastike, por në enë qelqi. Nuk duhet të përdorim të njëjtën shishe plastike uji brenda makinës dhe shishet plastike duhet të hidhen pas përdorimit.
“Në shishe përshkruhen kushtet e ruajtjes, por është e pamundur të kontrollohet nëse këto kushte janë respektuar deri te konsumatori. Dikur, uji dhe pijet freskuese ishin vetëm në ambalazh qelqi – disa prej tyre ekzistojnë ende. Mendoj se duhet të kthehemi në këtë model, paralelisht me stimuj nga shteti. Duhet të hyjmë në procesin e çplastifikimit, në përputhje me politikat e Bashkimit Evropian. Problemi më i madh sot, për të cilin përpiqemi të gjejmë zgjidhje, janë nanoplastikat dhe PFAS”, thekson presidenti i Shoqatës së Kimistëve Grekë.
Substancat për- dhe polifluoroalkile (PFAS) përfshijnë mbi 4.700 kimikate dhe përbëjnë një grup substancash të prodhuara nga njeriu, të përdorura gjerësisht dhe që grumbullohen me kalimin e kohës te njerëzit dhe në mjedis. Këto substanca njihen edhe si “kimikate të përhershme”, pasi janë jashtëzakonisht rezistente në mjedis dhe në organizmat e gjallë. Ato mund të shkaktojnë probleme shëndetësore si dëmtime të mëlçisë, sëmundje të tiroides, obezitet, probleme të fertilitetit dhe kancer.
