Skandal me përmasa gjigante për ujin: Kompanitë e ujësjellësit “kaluan” kontrolle ndotjeje që nuk u kryen kurrë
Sikur të mos mjaftonte shqetësimi global për mungesën e ujit, tashmë po shtohen edhe skandale që lidhen me ujin e ndotur në mbarë Evropën, përfshirë edhe Greqinë. Një skandal i madh që ka të bëjë me ujin dhe cilësinë e tij po trondit Anglinë, ndërkohë që Agjencia Evropiane e Mjedisit paralajmëron se “ujërat tona po përballen me një sërë problemesh të paprecedenta, të cilat kërcënojnë sigurinë ujore të Evropës”.
Në të njëjtën kohë, problemet nuk mungojnë as në Greqi, pasi së fundmi janë shfaqur raste shqetësuese që lidhen me cilësinë e ujit, të cilat në disa raste kanë çuar edhe qytetarë në spital.
Në Angli, kompanitë e ujësjellësit kanë “kaluar” mijëra teste ndotjeje në kuadër të një sistemi vetëkontrolli, por testet në realitet nuk u kryen kurrë, siç zbulon Observer i Guardian britanik. Madje, të dhënat operative të vetë kompanive për impiantet e trajtimit të ujërave të zeza në të gjithë vendin tregojnë se shkarkimet e ujërave të zeza ishin ndalur – në disa raste vetëm për disa orë – pikërisht në ditët kur supozohej se duheshin marrë mostrat!
Agjencia Evropiane e Mjedisit analizoi 120.000 sipërfaqe ujore dhe 3,8 milionë kilometra katrorë ujëra nëntokësore në 19 vende të BE-së dhe Norvegji dhe kërkon uljen me 50% të përdorimit të herbicideve deri në vitin 2030.
Kompania Southern Water është zbuluar se ka “manipuluar qëllimisht” rrjedhën e ujërave të zeza për të shmangur zbulimin e ndotjes. Numri i rasteve të mungesës së rrjedhës që raportonte ra ndjeshëm pas hetimit të praktikave të saj.
Ministrat britanikë përgjegjës njoftuan javën e kaluar krijimin e një komisioni të pavarur për sektorin e ujit dhe rregullimin e tij, në kuadër të rishikimit më të madh që pritet të bëhet në këtë sektor që nga privatizimi. Autoriteti rregullator i ujit, Ofwat, mund të rishikohet ose edhe të shfuqizohet.
Kompanive të ujësjellësit në Angli u lejohet të “vetëkontrollohen” për incidentet e ndotjes, në kuadër të një sistemi të diskutueshëm që u vendos në vitin 2009. Mostrat për testet laboratorike zakonisht merren nga vetë punonjësit e kompanive dhe janë plotësuese ndaj kontrolleve të kryera nga Agjencia e Mjedisit. Natyrisht, performanca mjedisore e kompanive lidhet drejtpërdrejt me shpërblimet e drejtuesve dhe koston e faturave…
Kërcënimet më të mëdha për ujin në Evropë
Ujërat sipërfaqësore kërcënohen nga ndotja atmosferike (djegia e qymyrit, emetimet e automjeteve etj.) dhe nga bujqësia, e cila prodhon sasi të mëdha mbetjesh që ndotin tokën.
“Sektori bujqësor evropian duhet të rrisë përdorimin e praktikave më të qëndrueshme natyrore dhe agroekologjike, të shoqëruara me stimuj dhe ndryshim të zakoneve tona ushqimore”, thuhet në raportin e Agjencisë Evropiane të Mjedisit.
Agjencia ka analizuar 120.000 sipërfaqe ujore dhe 3,8 milionë kilometra katrorë ujëra nëntokësore në 19 vende të Bashkimit Evropian dhe Norvegji dhe kërkon uljen me 50% të përdorimit të herbicideve deri në vitin 2030.
“Duhet të dyfishojmë përpjekjet për të rikthyer shëndetin e lumenjve tanë të çmuar, liqeneve, ujërave bregdetare dhe trupave të tjerë ujorë, në mënyrë që ky burim jetik të ruhet dhe uji të jetë i sigurt për brezat e ardhshëm”, theksohet në raport.
Pasojat e ndryshimeve klimatike (thatësira dhe përmbytje) dhe shfrytëzimi i tepruar i burimeve ujore ushtrojnë gjithashtu presion të madh mbi ujin.
Reduktimi i konsumit të ujit dhe restaurimi i ekosistemeve duhet të jenë prioritete për qeveritë, veçanërisht në një kohë kur burimet ujore janë nën presion për shkak të ndryshimeve klimatike, reshjeve ekstreme, shkrirjes së akullnajave dhe thatësirës.
Ku u gjet ujë i ndotur në Greqi;
Në gusht, ishulli Gavdos u bë pjesë e lajmeve për shkak të rasteve masive të gastroenteritit, ndërsa kryetarja e bashkisë mohoi kategorikisht se shkaku ishte uji i ndotur nga rrjeti i furnizimit.
Dy muaj më vonë, me vendim të ministrit të Shëndetësisë Adonis Georgiadis, u transferua me detyrim mjeku i ishullit, Vasilis Ambrosiadis, i cili kishte folur publikisht për problemin e ujit të ndotur si një nga shkaqet e mundshme të “epidemisë” lokale.
Ujë me kolibaktere
Kryetarja e bashkisë pretendoi se deklaratat e mjekut nuk qëndronin, pasi kontrollet treguan se dy nga tre puset që furnizojnë rrjetin e ujësjellësit “plotësonin kërkesat minimale mikrobiologjike”. Për pusin e tretë u tha se ishte i ndotur “me sasi minimale enterokoku” dhe se bashkia po merrte masa. Sa për tre puset e tjera, “nuk përdoren në rrjet”.
Megjithatë, mostrat e ujit që banorët dërguan më pas në Laboratorin Rajonal të Shëndetit Publik në Hania konfirmuan plotësisht shqetësimet e mjekut. Në katër pika furnizimi me ujë, përfshirë edhe një rubinet publik, u zbuluan kolibaktere dhe enterokok.
Pas kësaj, Drejtoria e Përgjithshme e Shëndetit Publik e njësisë rajonale të Hania-s i rekomandoi Bashkisë së Gavdos-it të marrë të gjitha masat e nevojshme për mbrojtjen e ujit të pijshëm gjatë gjithë rrugës së tij, nga burimi deri te konsumatori.
Ujë i papërshtatshëm në zona të Bashkisë Zagora
Në fund të gushtit, edhe në një zonë tjetër të Greqisë u zbulua ujë i papërshtatshëm për konsum. Në këtë rast, bashkia kreu të gjitha kontrollet e nevojshme dhe njoftoi ndalimin e përdorimit të ujit për konsum njerëzor në zona të caktuara, deri në njoftim të ri.
Konkretisht, Bashkia Zagora–Mouresi njoftoi se rezultatet e analizave laboratorike të ujit të pijshëm treguan tejkalim të parametrave kritikë të cilësisë në zona të caktuara.
Siç u theksua në njoftimin zyrtar: “Ndalohet përdorimi i ujit për konsum njerëzor në lagjen Agia Paraskevi të komunitetit Zagora (rrjeti Karasmanoglou) dhe në rrjetin e poshtëm të Choreftos”.
Ujë i ndotur me arsenik në Imathia;
Fermerë dyshohet se kanë hedhur kuti pesticidësh pranë një pike nxjerrjeje uji, duke e kthyer zonën në një vendgrumbullim të paligjshëm mbetjesh. Si pasojë, u ndot akuiferi dhe u zbulua përqendrim i lartë arseniku në ujin e një zone të Imathia-s korrikun e kaluar.
Në veçanti, në Arachos të Imathia-s u kryen analiza gjatë verës dhe u konstatua se përmbajtja e arsenikut në ujin e zonës ishte shumë e lartë.
Sipas mediave lokale, hetimi dhe denoncimi u bënë nga një blegtor i zonës, i cili me iniciativën e tij dërgoi mostra uji në laboratorë privatë.
Edhe pse këto janë raste të izoluara, e vërteta është se uji, ky burim jetik për të gjithë, rrezikohet kudo në planet, dhe përveç ndryshimeve klimatike, rol vendimtar luan edhe faktori njerëzor.
