Ndotja mikrobiale dhe ndotja kimike e ujit të ambalazhuar
Ndotja e ujit të ambalazhuar: Fakte shkencore
Ndotja e ujit të ambalazhuar nuk është më një hamendësim. Një studim i thelluar u realizua nga Laboratori i Kontrollit të Ndotjes së Mjedisit, Departamenti i Kimisë i Universitetit Aristotel të Selanikut, nën drejtimin e profesorëve Th. Grigoratos dhe K. Fytianos – Drejtor i këtij laboratori – ku theksohen, ndër të tjera, problematika serioze që lidhen me cilësinë e ujit të ambalazhuar.
Ndotja kimike dhe ndotja mikrobiale e ujit të ambalazhuar
Bakteret Heterotrofike
(Heterotrophic Plate Count Bacteria – HPC)Ekzistojnë shumë raportime që tregojnë për përqendrime të larta të baktereve heterotrofike në ujin e ambalazhuar.
Kokat Gram-negative
Janë mikroorganizmat patogjenë që hasen më shpesh në ujin e ambalazhuar. Në një studim të kryer në Mbretërinë e Bashkuar, mbi më shumë se 700 mostra, rezultoi se 97,5% e mikroorganizmave patogjenë ishin koka Gram-negative.
a) Pseudomonas (Pseudomonas spp.)
Në ujëra të ambalazhuara me origjinë nga Anglia, Franca dhe Belgjika, u identifikuan në përqindje të larta bakteret Pseudomonas fluorescens (piocianike) dhe Pseudomonas vesicularis, ndërsa Pseudomonas diminuta u gjet në ujë të ambalazhuar belg.Në Greqi, bakteret më të shpeshta janë Pseudomonas aeruginosa dhe Pseudomonas stutzeri. Në Portugali raportohet përqindje e lartë e Pseudomonas aeruginosa, ndërsa në Gjermani dhe SHBA dominojnë Pseudomonas stutzeri dhe Pseudomonas putida.
b) Campylobacter
Në një studim në Angli dhe Uells, tek pacientë me gastroenterit akut, u konstatua se 55% e tyre kishin konsumuar ujë të ambalazhuar.
c) Mikroorganizma të tjerë Gram-negativë
Janë raportuar raste ku uji i ambalazhuar ka shërbyer si mjet përhapjeje për mikroorganizma patogjenë, si Vibrio cholerae, i cili shkaktoi epidemi kolere në Portugali. Gjithashtu janë izoluar Moraxella dhe Comamonas në ujëra të ambalazhuara me origjinë nga Anglia dhe Franca.
Ndotja kimike e ujit të ambalazhuar
Prania e nitrateve në ujëra të ambalazhuara, si në rastet e përmendura ashtu edhe në studime të kryera në SHBA, lidhet me probleme serioze shëndetësore, veçanërisht te foshnjat. Një rast karakteristik është ndotja e burimeve nëntokësore nga një njësi industriale në Massachusetts (SHBA). Kontrollet treguan përqendrime të larta të trikloroetilenit, dikloroetilit dhe përbërësve të tjerë organikë në ujin e ambalazhuar nga ky burim.
Metalet e rënda
Metalet e rënda që janë raportuar herë pas here në ujëra të ambalazhuara përfshijnë:
- Arsenik,
- Plumb,
- Merkur,
- Kadmium.
Në studime të kryera në SHBA, janë konstatuar shkelje të kufijve të lejuar për arsenikun, kadmiumin dhe merkurin. Një studim i NRDC tregoi se 8% e mostrave tejkalonin kufirin prej 5 ppb për arsenikun.
Materialet e ambalazhimit
Në ujëra të ambalazhuara janë gjetur përqendrime të larta plastifikuesish dhe substancash toksike, të përdorura për përmirësimin e vetive fizike të PVC-së (elasticiteti), të cilat migrojnë nga ambalazhi në ujë. Në SHBA është raportuar prania e ftalateve, stirenit, si dhe përbërësve të tjerë kimikë në ujëra të ambalazhuara në shishe PET.
Gjithashtu janë identifikuar substanca kimike, identiteti i të cilave nuk mund të përcaktohej me metoda klasike analitike (HPLC, GC-MS etj.). Efektet e tyre afatgjata në shëndetin e njeriut mbeten të panjohura, megjithatë studimet tregojnë se ekspozimi afatgjatë ndaj ftalateve mund të shkaktojë çrregullime të sistemit endokrin dhe kancer, ndërsa DEHA lidhet me humbje peshe, probleme të mëlçisë dhe vështirësi riprodhuese.
Duhet theksuar se rrezet e diellit mund të shkaktojnë procese oksidimi edhe në shishe qelqi, duke lejuar migrimin e përbërësve toksikë në ujë.
Ruajtja e ujit të ambalazhuar
Për ujin e ambalazhuar në shishe PET, është raportuar rritje e baktereve HPC deri në 10.000 herë pas tre javësh ruajtjeje. Studime të tjera tregojnë rritje deri në 1.000 herë edhe pas vetëm një jave, edhe kur ruhet në vende të freskëta dhe me hije.
Ruajtja në temperatura të larta dhe nën rrezatim diellor rrit ndjeshëm përqendrimin e substancave toksike dhe plastifikuesve.
Uji i ambalazhuar dhe grupet e ndjeshme të popullsisë
- Trihalometanet lidhen me aborte spontane dhe forma kanceri, veçanërisht te fëmijët dhe të moshuarit.
- Arseniku lidhet me aborte spontane.
- Nitritet janë përgjegjëse për sindromën e “foshnjave blu”.
- Fluoret shkaktojnë fluorozë dentare te fëmijët.
Janë raportuar ujëra të ambalazhuara me përqendrime të larta arseniku, nitrateve, THM-ve dhe fluoreve, në disa raste më të larta se uji i pijshëm. Gjithashtu, ujëra me përmbajtje të lartë natriumi dhe kaliumi janë të papërshtatshme për persona që ndjekin dieta pa kripë.
Për më tepër, janë dokumentuar raste të shumta ndotjeje mikrobiale. Bakteret e gjinisë Pseudomonas cepacia, të gjetura në ujë të ambalazhuar francez, janë lidhur me probleme shëndetësore te fëmijët, ndërsa koliformet, të identifikuara në disa mostra në SHBA, shkaktojnë çrregullime serioze te fëmijët dhe të moshuarit.
