Pothuajse gjysma e mostrave të ujit të rubinetit përmbanin “kimikate të përhershme” PFAS – Pse përbëjnë rrezik
Kimikatet PFAS janë rezistente ndaj ujit, që do të thotë se nuk shpërbëhen në mjedis dhe qëndrojnë në trupin e njeriut për shumë vite.
Pothuajse gjysma e mostrave të ujit të rubinetit në SHBA përmbajnë këto substanca toksike të njohura si “kimikate të përhershme”. Ato përdoren në qindra produkte të përditshme shtëpiake, nga detergjentët pastrues deri te kutitë e picave. Si pasojë, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj tyre mund të shkaktojë probleme serioze shëndetësore, sipas një studimi të ri.
Instituti Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara (USGS) kreu kontrolle duke mbledhur mostra nga mbi 700 banesa, biznese dhe impiante të përpunimit të ujit për të analizuar praninë e substancave per- dhe polifluoroalkilike (PFAS).
Pas analizave, u zbulua se të paktën 45% e mostrave përmbanin një nga këto kimikate sintetike. Studiuesit theksuan se në shumë raste nivelet e PFAS ishin mbi kufijtë e lejuar të rekomanduar nga autoritetet amerikane.
Rreziqet nga kimikatet PFAS
Kimikatet PFAS janë shumë rezistente ndaj ujit. Kjo do të thotë se ato nuk shpërbëhen në mjedis dhe grumbullohen në trupin e njeriut për vite me radhë. Ato u shfaqën për herë të parë në vitet 1940 me krijimin e teflonit, materiali anti-ngjitës që përdoret në enët e gatimit dhe që sot gjendet në një gamë shumë të gjerë produktesh.
Studime të mëparshme kanë matur nivelet e PFAS në ujërat nëntokësore, rezervuarë dhe impiante përpunimi uji. Megjithatë, analiza e ujit të rubinetit lejon një vlerësim më të saktë të asaj që njerëzit konsumojnë çdo ditë. Këtë e deklaroi drejtuesja e studimit, Kelly Smalling, hidrologe pranë USGS.
Ekspozimi ndaj niveleve të larta të PFAS mund të shkaktojë çrregullime hormonale, të ndikojë në funksionimin e mëlçisë dhe të rrisë rrezikun e kancerit të veshkave dhe testikujve. Gjithashtu, mund të shkaktojë ulje të peshës së të porsalindurve dhe të ndikojë negativisht në shëndetin e grave shtatzëna, sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).
Për më tepër, sipas studimit, banorët e qendrave të mëdha urbane janë më të ekspozuar ndaj PFAS në ujin e pijshëm krahasuar me ata që jetojnë në zonat rurale.
